• Home
  • CAFE DU LỊCH - Hướng dẫn viên, "linh hồn" hay "cô hồn" của đoàn khách đi tour (kỳ 1)

CAFE DU LỊCH - Hướng dẫn viên, "linh hồn" hay "cô hồn" của đoàn khách đi tour (kỳ 1)

[Tuấn Quyền] Chúng ta hay dùng "những lời có cánh" để ca tụng về nghề hướng dẫn. Cái này, chắc mấy trường có chuyên ngành đào tạo HDV ủng hộ hết mình, để thu hút sinh viên í mà (hê hê). Nào là HDV là đại sứ văn hóa du lịch, nào là HDV được đi nhiều nơi, biết nhiều người, ăn uống thoải mái, nhiều món ngon là đặc sản vùng miền, ngủ khách sạn 3, 4, thậm chí là 5 sao, bla bla bla...


Công nhận những cái đó là có thiệt, nhưng vấn đề là lâu lâu mới có một lần chứ không phải tour nào cũng có. Các bạn thử nghĩ xem, trong cơ cấu trúng thưởng thì 1 triệu tờ vé số mới có 1 tờ độc đắc. Nhưng thiên hạ chỉ tập trung vào cái người trúng độc đắc mà quên đi 999.999 người không trúng! Và chỉ có cái người trúng vé số mới khoe, còn 999.999 người không trúng đâu có khoe. Cái đó “áp” vào nghề HD thì cũng y chang. Vào một ngày đẹp trời nào đó, có một bạn HDV (vì một may mắn ngẫu nhiên nào đó) được bố trí ở riêng một phòng tại khách sạn 5 sao; thế là bạn này “tự sướng” và tương lên FB. Vậy là thiên hạ chép miệng GATO, trời ơi làm HDV sao mà sướng thế! ăn nghỉ trong khách sạn 5 sao, sau này thế nào mình cũng cho con làm nghề HD (!). Tuy nhiên, cái đận mà bạn HDV ra nhà trọ ngủ (cho đỡ tốn tiền công tác phí) thì bạn HDV chỉ “tự chửi” sao mà đời HD khốn khổ thế, chứ có dám “tự sướng” và quăng lên FB đâu.

Vậy thì những cái khổ trong nghề HD là gì? 
Nói về góc độ vĩ mô, cho tới giờ này sau gần 30 năm (chỉ tính từ lúc VN đổi mới kinh tế - 1986), vẫn chưa thấy cái gọi là “Hiệp hội HDV Du lịch VN” trực thuộc Hiệp hội DL VN. Hay nói ở quy mô nhỏ hơn, ta gọi là “Câu lạc bộ HDV DL VN” trực thuộc Hiệp hội lữ hành VN. Không có. Mình vừa mới vào trang web HDV của Tổng cục DL và thấy đã cấp thẻ cho người HDV thứ 16.114. Tất nhiên chưa chắc 16.114 người có thẻ HDV này đều hành nghề HD, nhưng có một điều chắc chắn là 16.114 người có thẻ này không có một hội nghề nghiệp nào đứng ra bảo vệ họ! và nếu theo lý thuyết là mỗi HDV là một đại sứ du lịch thì hiện đang có 16.114 đại sứ du lịch hoạt động theo kiểu tự phát. Về bản chất, thì các đại sứ du lịch nói trên đều tốt nhưng chắc cũng có cỡ 1% bị “lép” – vậy là cũng hết 161 đại sứ DL có vấn đề rồi, nhiêu đó mà “quậy” thì du khách cũng “hơi bị mệt”.

Vì không có hội nghề nghiệp, nhưng nhu cầu giao tiếp về nghề vẫn có và rất cần thiết nên việc thành lập các GROUP có liên quan đến nghề HD trên mạng xã hội là tất nhiên. Có thể kể vài Group lớn như CLB HDV DL có hơn 29 ngàn thành viên, Hỗ trợ HDV DL có hơn 25 ngàn thành viên... và Group có số lượng từ 10 ngàn thành viên trở xuống thì nhiều như CLB HDV DL Huế, CLB HDV DL Sài Gòn, CLB HDV DL tiếng Nhật... Trước mắt, các Group này đáp ứng được yêu cầu về nghề, cập nhật thông tin nhanh chóng, hỗ trợ việc nhận tour, tìm phòng khách sạn... nhưng hạn chế là không “chính danh” và admin thường là dân trong nghề, điều hành vì nhiệt tình và không có quyền lợi gì cả.

Vấn đề lớn thứ hai là hiện nay phần lớn HDV là Freelance, nên không có BHXH, BHYT và BH thất nghiệp. Nghĩa là khi về già không có gì đảm bảo cho họ. Đây là một bất cập mà rất khó giải quyết nếu không có sự can thiệp “ở trên”.

Đó là chưa kể gặp mấy công ty DL “trùm sò” vờ luôn việc mua BH tai nạn cho dù nếu là tour nội địa thì chỉ chừng chục ngàn đổ lại.

Còn nếu nói về vi mô thì ôi thôi vô vàn cái khó. Nói về cái chung thì HDV phải xử lý sao cho hài hòa mối quan hệ với lái xe, tiếp tân KS, nhà hàng, các điểm tham quan DL để cho tour suông sẻ. Điều thú vị là nhiều khi cũng khách sạn đó, đến lần này gặp người dễ tính nhưng lần sau gặp ‘quỹ kiến sầu’; lần này đi xe đó máy móc ok, đến lần sau cũng đi xe đó thì nó khục khặc như ông già 60... Rồi gặp đoàn khách khó/dễ, già/trẻ, công nhân/văn phòng, ở vùng miền khác... mỗi đoàn khách HDV phải có một kiểu hướng dẫn sao cho phù hợp. Rồi tour dài ngày/ngắn ngày, mùa cao điểm phải chạy show, nối tour, mùa thấp điểm phải lo mà kiếm tour (không thì ‘treo niêu’).

Nếu là HDV nữ thì lại còn nổi khổ riêng 1 tháng bị xử án 3 ngày. Nhằm lúc đó mà phải đưa khách đi tham quan động thiên đường chẳng hạn, khách leo thì mình cũng phải leo, chỉ có hơn 500 bậc thang chứ mấy. Hay là leo chùa Đồng Yên Tử, đền Hùng Phú Thọ... Nổi khổ tâm chỉ dám để trong lòng. Gặp khách hiền thì còn đỡ, gặp khách quậy hay khách nhậu rồi quậy thì càng khốn khổ hơn. Chưa kể là tối vô ngủ phòng nội bộ, lỡ gặp tài xế thích hợp tác cả ban đêm, vậy là phải lấy 2 cây tăm xỉa răng chống con mắt lên, chứ hể nó sụp xuống là có chuyện!
Đó là chưa kể tuổi nghề của HDV nữ thường rất thấp vì đặc thù của nghề. Cứ ngày lễ, tết, mùa cao điểm là “xách ba lô” lên, chồng/con/người yêu/... đứng đó mà ngó. Cảm thông thì quá tốt, không cảm thông thì Hiệp Hội FA quốc tế sẽ tiếp nhận thêm 1 là đơn xin gia nhập!

Rồi nếu đi phục vụ tốt, khách thương ‘tip’ nhiều nhiều cũng đỡ. Gặp đoàn khách ‘kẹo kéo’, mà hay gặp nhất là khách ghép tour thì thôi ráng mà phục vụ, đừng nghĩ về chuyện tip để khi chia tay đoàn đỡ bị tủi thân. Than rằng sao cái nghề này bạc bẻo thế!

Nhớ lại hồi mình mới đi tour lần đầu cho một công ty liên doanh với nước ngoài, đi Singapore nhé. Tay trưởng đoàn ‘hành’ mình tới nơi tới chốn. Về đến sân bay TSN chẳng có một đồng tiền tip, hắn còn nói: “Để tôi về xem lại hợp đồng. Nếu thiếu điểm tham quan thì sẽ trừ tiền lại”. Má ơi, lúc đó hoang mang lắm. Nghĩ là chắc theo nghề này hổng thọ rồi. Sau này mới biết, thì ra khi ký hợp đồng đã chi HH cho người liên hệ. Hắn không phải là người liên hệ nên không được chi, vậy là hành mình cho bỏ ghét.

Kể ra để thấy, nếu không yêu nghề thì rất khó mà đeo bám được với nghề. Nhưng nếu đã đeo bám được với nghề rồi thì càng ngày lại càng yêu nghề hơn. Về đến nhà vài ba bữa đã thấy ngột ngạt, tối nằm ngủ cái chưn cứ giựt giựt, cái tay quờ qua quờ lại chỉ muốn xách ba lô lên và đi... nữa!
Theo Nguyễn Tuấn Quyền

Recent News

[latest][5][recentright]

TOGGLE CONTENT

NASA Website SEND YOUR NAME TO MARS
Layout Builder with dozens of easy to use elements
Just change the contents and everything done in minutes
Content Importer, to easily setup your site
With one click you get a site very similar to the theme demo.
Many layout styles
Lots of beautiful interactive elements like slideshows, galleries, tabs, toggles that help you showcase your best work
Responsive Layout and High Resolution Display
Works beautiful on modern high resolution displays: Smarthpones, iPads, Retina MacBooks, etc